ZABORAVLJENA JUGOSLOVENSKA REMEK-DJELA (FOTO)

 

Nekada ovi su spomenici godišnje privlačili milione posjetilaca, naročito mladih pionira i onih nešto starijih omladinaca. Nakon raspada Jugoslavije spomenici su uglavnom ostali prepušteni zubu vremena, a njihova simbolika se izgubila negdje u novom vremenu i novonastalim državama. Međutim, bez obzira na ova nova vremena, za većinu njih možemo reći da i dalje posjeduju onu zadivljujuću ljepotu koju su uostalom osjećali i milioni Jugoslovena koji su ih nekada posjećivali bez obzira što je njihova simbolika već odavno počela da blijedi.

Podgarić je malo naselje u brežuljkastom području na obroncima Moslavačke gore. Poznat je po Spomeniku revolucije naroda Moslavine, rad kipara Dušana Džamonje iz 1967. Tu se dogodio partizanski ustanak 1941., a u obližnjim šumama nalazile su se tri partizanske bolnice. Kraj spomenika je i partizansko groblje.

Kosmaj je planina u Srbiji u okolini Sopota i Mladenovca. U Drugom svjetskom ratu na području Kosmaja djelovao je čuveni Kosmajsko-posavski partizanski odred, a palim borcima iz tog odreda je na vrhu planine podignut spomenik.

Tjentište se nalazi u okviru nacionalnog parka Sutjeska. U njemu su 1971. godine podignuti impozantni spomenik (autora Miodraga Živkovića) i kosturnica palih boraca u Petoj neprijateljskoj ofanzivi. U spomen-muzeju upisana su imena više od 7.000 boraca palih u legendarnoj bici na Sutjesci.

Niški park Bubanj je mjesto sa spomenikom podignutim u sjećanje streljanim građanima Niša i južne Srbije u Drugom svjetskom ratu. Spomen park Bubanj je autentično mjesto masovnog fašističkog terora. Stratište je 1950. prvobitno obilježeno spomen-piramidom, a novi monumentalni spomenik, “Tri pesnice” rad je hrvatskog kipara Ivana Sabolića i otkriven je 14. oktobra 1963. godine.

Košute su poznato partizansko uporište u splitskom zaleđu, gdje je 1961. godine postavljen spomenik poginulim borcima Splitskog partizanskog odreda. Rad je kipara Vuke Bombardellija, bio je visok 17 metara u obliku trokrilnog obeliska. U avgustu 1992. godine pod spomenik je postavljena velika količina eksploziva te je skoro u potpunosti srušen.

Petrova Gora je planina na Kordunu u Hrvatskoj. Ideja o izgradnji spomenika na vrhu Petrovac potiče od završetka Drugog svjetskog rata pa je 6. maja 1946. položen kamen temeljac. Otvorenje spomenika bilo je 4. oktobra 1981. godine. Spomenik je remek djelo monumentalne komemorativne skulpture svog doba i naglašava veličinu Petrove gore u antifašističkoj borbi na tom području.

Kruševo je gradić u Makedoniji koji je sam po sebi mali muzej, tradicionalne arhitekture 18. i 19. vijeka. U gradu se nalazi spomenik Makedonium (posvećen Ilindenskom ustanku), kao i Muzej posvećen Kruševskoj republici i Ilindenskom ustanku.

Ilirska Bistrica je gradić u Sloveniji, smješten dvadesetak kilometara od Rijeke, mjesto je na kojem se nalazi „Hrib svobode“ (Brdo slobode). Spomenik palim partizanima podignut je 1965. godine. Izradio ga je slovenski kipar Janez Lenassi.

Kadinjača je memorijalni kompleks, kod Užica u Srbiji, a svjedoči o jeseni 1941. godine kada su pripadnici Radničkog bataljona Užičkog NOP pružili žestok otpor nadmoćnijem njemačkom neprijatelju koji je u tom periodu krenuo u ofanzivu na oslobođenu “Užičku republiku”. Čitav memorijalni kompleks svečano je otvorio predsjednik Republike Josip Broz Tito, 23. septembra 1979. godine.