Riješena dugogodišnja misterija: Zašto su hrabri Vikinzi pobjegli iz Grenlanda?

 Kada bi vas neko pitao da ranigirate najsnažnije, najopasnije i najnemilosrdnije ratnike u istoriji, Vikinzi bi sasvim sigurno bili u samom vrhu te liste. Ti nordijski pomorski ratnici su bili tako jaki i neuništivi da su uspjeli da žive u teškim uslovima Grenldanda 450 godina… sve dok misteriozni nisu nestali. Novo istraživanje konačno otkriva šta je navelo ove neustrašive ratnike da pobjegnu iz ovog, naizgled, pravog raja na zemlji

Za one koji nisu upoznati sa poglavljem istorije Vikinga na Grenlandu, studija, objavljena u časopisu Science Advances, daje kratak pregled. Prema istraživačima sa Univerziteta Massachussetts Amherst i Univerziteta u Buffalu, nordijski doseljenici iz Skandinavije su došli 985. godine prije nove ere, prvo formirajući Istočno naselje na južnom Grenlandu.

Na jugu i jugozapadu pojavila su se i druga naselja, a stanovništvo je dostiglo oko 2000 ljudi koji su uglavnom živjeli od goveda, ovaca i koza koje su doveli sa sobom. Arheološki dokazi pokazuju da su na kraju u svoju ishranu dodali ribu, meso tuljana i morževa, a kožu i slonovaču su mijenjali za drugu hranu.

Sve ukazuje na to da su se prilagodili i napredovali… pa zašto su napustili ovaj ledeni raj?

Otjerala ih suša?

Boyang Zhao, paleoklimatolog sa Univerziteta Amherst, rekao je:

  • Ne nalazimo značajne temperaturne promjene tokom perioda naseljavanja, već vidimo da je region iskusio uporni trend sušenja, koji je dostigao vrhunac u 16. vijeku. Suha klima bi značajno smanjila proizvodnju trave, koja je bila neophodna za prezimljavanje stoke, a ovaj trend sušenja je istovremen sa promjenom nordijske prehrane.

Zhao i njegov tim su analizirali mulj sa dna jezera između dva naselja, a prema saopštenju za štampu, oni su izvukli slojeve ostataka mrtvih mikroba, datirali ih radiokarbonom i rekonstruisali obrazac temperaturnih promjena na osnovu toga kako se njihova biohemija promijenila.

Kada to nije dalo odgovor na pitanje, pogledali su izotope vodika u raspadnutim biljkama u slojevima i izmjerli sadržaj deuterijuma – ovaj teški izotop vodika raste u suhim vremenskim uslovima.

Masovna evakuacija

Deuterijum je potvrdio teoriju suše – ali Vikinzi su imali iskustvo u poljoprivredi i stočarstvu u uslovima suše. Znali su kako da naprave jarke za navodnjavanje, ali dokazi pokazuju da je nedostatak trave oslabio stoku preko zime, što je zahtijevalo dodatnu njegu.

Kako su doseljenici prešli na više morske hrane, hvatanje ribe je oduzelo vrijeme koje bi se prije ulagalo u brigu o stoci, što je rezultiralo njenim većim uginućem.

Jedine stvari koje su vrijedile za trgovinu na kopnu bile su kože morža i slonovača – još jedna aktivnost zbog koje se stočarstvo zanemarilo i dodatno opteretilo borbu za preživljavanje naselja.

Na kraju, studija zaključuje da su ove odluke bile ono što je natjeralo Vikinge da odustanu od Grenlanda i masovno evakuišu do 1450. godine.

Neki od najsnažnijih ljudi u istoriji nisu mogli da prežive uslove suše – ne zato jer nisu bili jaki, već zato što su kao društvo donijeli loše odluke da se bave biznisom, a ne poljoprivredom. Danas širom svijeta doživljavamo uslove suše, pa se postavlja pitanje – donosimo li iste loše odluke kao Vikinzi?