Pelin je lijek, ali i “otrov” kojeg bi neki ipak, trebali izbjegavati

  Pelin je poznat po tome što pomaže kod problema s probavom, ali i žuči, a te njegove dobrobiti koriste se još iz vremena Rimljana. Malo je poznato da se biljka pelin spominje čak i u Bibliji kao sastojak za smirivanje reume i bolova.

Slatki pelin (Artemisia annua) od davnina je poznat kao biljka jakih ljekovitih svojstava, prvenstveno zahvaljujući artemisininu, sastojku koji je, prema pronađenim zapisima, uspješno korišten za liječenje malarije. Posebno je zanimljivo da se trenutno istražuju tvrdnje da ekstrakti pelina djeluju na virus SARS-CoV-2.

Gdje pomaže pelin 

Pelin se koristi za probleme sa probavom, nervoznim crijevima i žučnom kesom, kod grčeva, infekcija crijevnog trakta, za uništavanje parazita i gubitak apetita. Takođe, naši stari su ga upotrebljavali za liječenje groznice, bolesti jetre, depresije, bolove u mišićima i kod gubitka pamćenja. Pelin djeluje kao afrodizijak i povećava seksualnu želju, dobar je diuretik i pomaže kod izbacivanja tečnosti.

Neke studije pokazale su da pelin može da se koristi kod Kronove bolesti i nefropatije, a pojedine osobe nanose ga direktno na kožu zbog tegoba sa osteoartritisom, za zarastanje rana i za ublažavanje uboda insekata. Takođe, ulje pelina se upotrebljava za smanjenje bolova, a postoje istraživanja koja su utvrdila njegova antikancerogena svojstva. U kozmetičkoj industriji, pelinovo ulje se koristi kao mirisna komponenta u sapunima, kremama i parfemima. Interesantno je i da se upotrebljava kao insekticid.

Šta je tujon?

Potencijalno toksični sastojak, koji se nalazi u pelinu, i izaziva nedoumice, zove se tujon, a destilacija pelina pri procesu proizvodnje alkoholnih pića uvećava koncentraciju tujona. Vermut je napitak vinske baze sa ukusom ekstrakta pelina iz koga je tujon eliminisan, kao i iz pelinkovca, a apsint je možda i najpoznatije alkoholno piće koje se pravi od ulja pelina, često sa drugim sušenim ljekovitim biljem, poput anisa i komorača.

Popularizovali su ga i konzumirali poznati umjetnici (Tuluz Lotrek, Mone, Van Gog, Pikaso, Hemingvej, Vajld). U mnogim zemljama, uključujući Sjedinjene Američke Države, apsint je zabranjen, ali je u zemljama Evropske unije dozvoljena njegova upotreba ako sadrži manje od 35 mg/kg tujona.

Moguće kontraindikacije

Pelin je siguran za upotrebu ako se uzima u količinama koje se obično nalaze u hrani i piću, uključujući umjereno i ne svakodnevno konzumiranje pelinkovca i vermuta. Međutim, ako uzimate proizvode na bazi pelina, koji sadrže tujon, posebno u većoj količini, može da dođe do nekih neželjenih efekata poput malaksalosti, problema u radu bubrega, psihičkog nemira, teškoća sa spavanjem, noćnih mora, povraćanja, grčeva u stomaku, vrtoglavice, drhtavice, promjena u otkucajima srca, zadržavanja urina, žeđi, utrnulosti ruku i nogu, a u slučaju trovanja alkoholom čak i do paralize i smrti. Kada se koristi na koži, uglavnom je siguran, ali kod osoba sklonih iritacijama i posebno kod onih koji su alergični na ambroziju ili neven, pelin može izazvati jako crvenilo i peckanje.

 Kome se ne preporučuje pelin

Ako ste trudni ili dojite, nemojte konzumirati pelin ni u jednom obliku, jer može da dođe do obilnih krvarenja, pa i prekida trudnoće (pobačaja). I osobe koje imaju epilepsiju treba da izbjegavaju pelin, jer postoje navodi da pojačano konzumiranje može da izazove epileptične napade. Ljudi koji boluju od rijetke nasljedne bolesti poznate kao porfirija treba da ga izbjegavaju, jer tujon iz ulja pelina može da poveća proizvodnju hemikalija nazvanih porfirini. Nagomilavanje porfirina dovodi do oštećenja i izumiranja ćelija jetre (hepatocita).

Tokom ovih istraživanja, naučnici su ekstrakovali čiste supstance iz pelina i povezali ih sa virusom, a za potrebe projekta korišćen je i divlji pelin. Učestvovali su i virusolozi iz Berlina, a rezultati su iznenadili cijeli istraživački tim: supstance iz pelina su pokazale određeni nivo aktivnosti u borbi protiv virusa SARS-CoV-2. Takođe, listovi pelina su najbolju antivirusnu aktivnost pokazali kod ekstrakcije sa čistim etanolom ili destilovanom vodom.